مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت

پژوهشی جدید با مشارکت پژوهشگران چند دانشگاه علوم پزشکی ایران، از جمله مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به بررسی بار سلامت ناشی از رفتارهای ناسالم در جمعیت بزرگسال ایران پرداخته است. این مطالعه در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ و با مشارکت ۳۵۱۸ فرد ۱۸ ساله و بالاتر از ۹ استان کشور انجام شده است.

پژوهشگران هشت رفتار مرتبط با سبک زندگی را بررسی کردند؛ از جمله فعالیت بدنی، مصرف دخانیات، مسواک‌زدن و نخ دندان، مدت و کیفیت خواب، حذف صبحانه و مصرف نامناسب لبنیات. نتایج نشان داد که همه این رفتارها با شاخص‌های پایین‌تر کیفیت زندگی مرتبط بودند.

یافته قابل توجه مطالعه درباره خواب بود. کیفیت نامناسب خواب اگرچه در ۱۲/۴۸ درصد شرکت‌کنندگان گزارش شد، بیشترین برآورد از دست رفتن QALY در میان رفتارهای بررسی‌شده را به خود اختصاص داد؛ این مقدار ۲۹۶۱/۵۰ سال QALY به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سال برآورد شد. پس از آن، خواب ناکافی، حذف صبحانه و فعالیت بدنی ناکافی قرار داشتند.

همچنین ۸۴/۲۲ درصد شرکت‌کنندگان اعلام کردند که به‌طور متوسط هفت ساعت یا کمتر در شب می‌خوابند. با این حال، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که به دلیل ماهیت مقطعی مطالعه، نمی‌توان از این نتایج رابطه علت و معلولی قطعی میان خواب نامناسب و کاهش کیفیت زندگی را استنباط کرد و انجام مطالعات طولی برای روشن‌تر شدن این ارتباط ضروری است.

پیام کلیدی : خواب سالم فقط یک موضوع فردی نیست؛ توجه به الگوی زندگی، شرایط اجتماعی و اقتصادی و برنامه‌های پیشگیری و ارتقای سلامت می‌تواند در بهبود کیفیت زندگی جمعیت نقش داشته باشد.

https://sdh.umsu.ac.ir/uploads/40/2026/Sep/23/مقاله خواب.pdf