مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی ارومیه در مطالعه‌ای با بررسی اطلاعات ۱۰ هزار نفر از افراد ۳۰ سال و بالاتر، عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌ عروقی را در جمعیت شهر ارومیه ارزیابی کردند. نتایج این پژوهش بر اهمیت شناسایی زودهنگام عوامل خطر و تقویت مداخلات پیشگیرانه در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت تأکید دارد.

در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۶ در مجله *Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research* منتشر شد، پژوهشگران به ارزیابی و تحلیل داده‌های برنامه مداخلات پایه بیماری‌های غیرواگیر در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت شهر ارومیه پرداختند. این پژوهش با هدف بررسی شیوع عوامل خطر رفتاری و متابولیک بیماری‌های غیرواگیر و ارتباط آن‌ها با سطح خطر بیماری‌های قلبی‌ عروقی انجام شد. در این مطالعه مقطعی، اطلاعات ۱۰ هزار فرد ۳۰ سال و بالاتر که در سال ۲۰۲۳ تحت ارزیابی خطر قرار گرفته بودند، مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که شیوع فشارخون بالا در جمعیت مورد مطالعه ۱۷٫۲۴ درصد، کلسترول بالا ۱۴٫۹۳ درصد و دیابت ۱۲٫۲۲ درصد بوده است. همچنین ۲۹٫۳۳ درصد افراد دارای وضعیت پیش‌فشارخون و ۷٫۱۹ درصد دارای پیش‌دیابت بودند. بر اساس نتایج تحلیل آماری، سطح خطر بیماری‌های قلبی‌ عروقی با شاخص‌هایی نظیر قند خون ناشتا، کلسترول، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک، سن، شاخص توده بدنی و دور کمر ارتباط معناداری داشت. این یافته‌ها اهمیت پایش مستمر عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر و شناسایی افراد در معرض خطر را در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت برجسته می‌کنند. از منظر عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، نتایج این مطالعه می‌تواند زمینه‌ساز توجه بیشتر به برنامه‌های پیشگیری، ارتقای سواد سلامت، بهبود رفتارهای مرتبط با سلامت و طراحی مداخلات هدفمند برای کاهش بار بیماری‌های قلبی‌ عروقی در جامعه باشد.

**نتیجه‌گیری**

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اجرای برنامه‌های ارزیابی خطر و شناسایی زودهنگام عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌ عروقی، می‌تواند نقش مهمی در پیگیری منظم افراد پرخطر، پیشگیری از بروز بیماری و تشخیص زودهنگام آن ایفا کند. توسعه مداخلات مبتنی بر شواهد در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت، از راهبردهای مهم ارتقای سلامت جامعه و کاهش بار بیماری‌های غیرواگیر محسوب می‌شود.

 

PDF مقاله